Voor altijd een familiebedrijf?
Dit artikel verscheen op 8 september 2026 in EW Magazine. Bouke Tauw, partner bij Rembrandt M&A, gaat in op de vraag die in veel familiebedrijven speelt: wie neemt het stokje over als de ondernemer een stap terug doet?
Tien jaar werkt hij al in het bedrijf van zijn vader, maar hij groeide nooit door naar de algemene leiding. Nu zijn vader begin zestig is, ligt er een vraag op tafel die in veel familiebedrijven te lang blijft liggen. Moet de zoon het bedrijf overnemen omdat dat zo hoort, of doet de familie hem daar geen plezier mee?
Moet uw zoon of dochter het bedrijf overnemen?
Bouke Tauw, partner bij Rembrandt M&A, begeleidde dit traject. Volgens hem draait het om twee vragen. Doe je je zoon of dochter er het meeste plezier mee, en is het goed voor het bedrijf? Het bedrijf is vaak niet meer het bedrijf dat de vader ooit startte of overnam. “Het gaat al snel om een groot aantal medewerkers en al die gezinnen die ervan moeten eten. Die verantwoordelijkheid moet wel bij iemand passen.”
Een kind kan uitblinken in één deel van het bedrijf, zoals sales of de operatie, en toch geen energie krijgen van een algemene directiefunctie. En een goede verkoper is nog geen directeur. Voor de zoon uit dit praktijkvoorbeeld zag Tauw twee goede uitkomsten. Hij kon zijn mooie baan behouden onder een nieuwe eigenaar of buiten het familiebedrijf iets kiezen wat beter bij hem paste.
Zelfs bij een ondernemende opvolger kun je je afvragen of die persoon niet meer geholpen is met startkapitaal uit de verkoop, om zelf een onderneming te beginnen of over te nemen die beter past. “Waarmee help je je zoon of dochter het meest?”
Wanneer familieopvolging wel slaagt
Familieopvolging kan zeker slagen. Tauw kent opvolgers die als kind al door de fabriekshal liepen, in de zomer op allerlei plekken in het bedrijf meewerkten en bij wie het thuis aan tafel altijd over het bedrijf ging. “Het zit dan al in hun DNA.” Vaak doen zij eerst elders ervaring op, met een andere studie of een baan bij een ander bedrijf. Daarna komen ze terug op een niveau waarop het wél werkt. “Je moet er alleen niet van uitgaan dat het vanzelf lukt.”
“Ondernemers onderschatten hoe verschrikkelijk efficiënt ze zelf zijn.”
Kan uw bedrijf drie weken zonder u?
Wie het bedrijf ook overneemt, het moet eerst zonder de huidige ondernemer kunnen draaien. Tauw legt ondernemers daarom graag één situatie voor. Uw grootste klant belt met een enorme klacht terwijl u drie weken op vakantie bent. Wordt die klacht zonder u opgelost of gaat uw telefoon meteen? “En drie weken is soms nog kort.”
De meeste ondernemers wuiven het weg. “Het valt allemaal wel mee, hoor ik dan.” Toch ziet Tauw in gesprekken met ondernemers regelmatig de telefoon continu afgaan. Dat is precies de afhankelijkheid waar een koper naar kijkt.
Waarom één opvolger zelden genoeg is
“Ondernemers onderschatten hoe verschrikkelijk efficiënt ze zelf zijn”, zegt Tauw. Wie dertig jaar een bedrijf leidt, kent alle ins en outs en weet altijd precies hoe te reageren. Een grote klacht van een klant is met één telefoontje opgelost en er gaat een bosje bloemen naar een zieke medewerker, vaak zonder dat de ondernemer erbij nadenkt. Het zijn talloze dingen die hij ongemerkt tussendoor doet. “Ik doe dit in twintig uur, hoor ik dan. Maar voor een ander is dat een baan van veertig uur, plus misschien nog iemand erbij.”
Die ene duizendpoot die alles overneemt, bestaat daarom vaak niet. Realistischer is een breder team met een algemeen directeur, een CFO voor een paar dagen per week en iemand voor HR. Zo’n team staat er niet van de ene op de andere dag, want vaak zijn er meerdere rondes nodig om de juiste man of vrouw te vinden. “Begin je daar op je vijfenzestigste mee, dan moet je heel veel mazzel hebben.” Wie nu nog alles zelf doet, kan dus beter alvast nagaan welke taken over te dragen zijn.
Wat een strategische koper en private equity van uw management vragen
Een koper betaalt vooral voor wat het bedrijf in de toekomst kan gaan opleveren voor hen. Vrijwel iedere koper wil daarom een sterk managementteam zien. Ontbreekt dat, dan heeft dat vaak invloed op de prijs en de voorwaarden. Ook moet de ondernemer dan mogelijk nog een paar jaar betrokken blijven om over te dragen. Een buitenlandse koper stapt doorgaans niet in een Nederlands bedrijf zonder management.
Hoe zwaar die vraag weegt, verschilt per koper. Een strategische koper is zelf al actief in de markt en kan de leiding soms opvangen, omdat het bedrijf een onderdeel wordt van een groter concern. Toch wijst Tauw ondernemers erop dat ook zo’n koper normaal gesproken geen mensen over heeft. “Als er geen CFO is, geen marketing en geen commercie, dan heb je nog steeds niks. Dat heeft dan waarschijnlijk impact op de verkoopbaarheid.”
Bij private equity speelt de opvolgingsvraag altijd. Koopt een investeerder zijn eerste bedrijf in een sector, dan moet er een directie staan die dat bedrijf gaat leiden. Sommige partijen gaan samen met de ondernemer op zoek naar nieuw management. Zij verwachten dan wel dat de ondernemer actief betrokken blijft en vaak ook een aandelenbelang houdt. Tauw begeleidde een traject waarin de koper de transactie pas wilde doen nadat er samen een nieuwe algemeen directeur was gevonden. “Zonder directeur, geen deal.”
Een sterk managementteam verlaagt het risico voor beide soorten kopers en maakt verkopen een stuk makkelijker. “Het opent echt deuren.”
Ook een sterk managementteam kan een risico zijn
Afhankelijkheid zit niet alleen bij de directeur-grootaandeelhouder. “Ben je volledig afhankelijk van je managementteam of van één directeur, kan dat ook sterk van invloed zijn op de verkoopbaarheid”, zegt Tauw. Hetzelfde geldt voor een topverkoper die als enige alle klanten kent. Vertrekt hij, dan gaat die kennis met hem mee. Bij een klant van Tauw stapte onlangs een belangrijk lid van het managementteam op, waarna de taken tijdelijk teruggingen naar de DGA. Zolang de ondernemer er nog is, werkt dat als vangnet.
Kennis moet daarom niet alleen in mensen zitten, maar ook in structuren en systemen, met waar mogelijk een dubbele dekking. Alles voorkomen kan niet, want geen bedrijf houdt er een dubbele directie op na. “Het belangrijkste is dat je nadenkt over wat er geregeld moet zijn als je stopt of als iemand wegvalt.”
Bent u al verkoopklaar? Ontvang de Checklist
Een bedrijf dat ook zonder u kan draaien, houdt alle keuzes open. Met de Checklist Verkoopklaar ziet u welke onderdelen van uw onderneming al op orde zijn en waar u nu al mee aan de slag kunt.